PROCES WYDŁUŻANIA KOŃCZYN – OPERACJA, DYSTRAKCJA I KONSOLIDACJA KROK PO KROKU

Operacja wydłużania kości – osteotomia i przygotowanie tkanek miękkich

Podczas operacji lekarz przecina kość, dzieląc ją na dwa odłamy. Zabieg ten nazywa się osteotomią. W tym samym czasie możliwe jest przeprowadzenie dodatkowych procedur na tkankach miękkich, by przygotować mięśnie i nerwy do procesu wydłużania. Przykładowo, chirurgiczne wydłużenie ścięgna Achillesa ułatwia wydłużanie kości piszczelowej (podudzia).

W czasie zabiegu lekarz również zamontuje lub wszczepi ortopedyczny aparat do wydłużania kości. Może to być urządzenie umieszczane wewnątrz kości, takie jak gwóźdź PRECiCE. Istnieją też stabilizatory zewnętrzne, które pozostają na zewnątrz ciała, takie jak Vilex Hexapod, SmartCorrection, DialMedicali Frame czy nawet zwykły aparat Ilizarowa.

Faza opóźnienia po operacji wydłużania kończyn

Po zabiegu odczekuje się od pięciu do siedmiu dni, podczas których między odłamami zapoczątkowują się procesy naprawcze. Jest to tzw. faza opóźnienia. Po jej upływie pacjent (lub jego opiekunowie) reguluje ustawienia aparatu, powoli oddalając odłamy kostne od siebie.

Faza dystrakcji – stopniowe wydłużanie kości

Proces ten nosi nazwę fazy dystrakcji, czyli wydłużania. Podczas oddalania odłamów miejsce ubytku wypełnia się nowo wytworzoną tkanką kostną. W ten sposób kość ulega wydłużeniu. Powstająca tkanka kostna nosi nazwę regeneratu kostnego.

Podczas fazy dystrakcji pacjent (lub bliska mu osoba) codziennie reguluje ustawienia aparatu, dzięki czemu odłamy kostne są powoli oddalane od siebie w tempie około 1 mm dziennie. Tempo wydłużania może się nieznacznie różnić w przypadku różnych kości. Na przykład dystrakcja piszczeli może przebiegać w tempie 0,75 mm dziennie, natomiast kości udowej czy ramiennej – 1,0 mm dziennie.

Stopniowe rozciąganie zmusza ciało do ciągłego tworzenia nowej kości oraz tkanek miękkich, takich jak skóra, mięśnie, nerwy czy naczynia krwionośne. Faza dystrakcji trwa aż do osiągnięcia pożądanej długości kości. Możliwe jest uzyskanie około 2,5 cm dodatkowej długości miesięcznie.

Podczas fazy dystrakcji pacjent kilka razy w miesiącu przychodzi na wizyty kontrolne, by sprawdzić, czy tempo wydłużania jest odpowiednie. Na podstawie oceny regeneratu kostnego na zdjęciach RTG lekarz może zwiększyć lub zmniejszyć tempo dystrakcji. W ciągu całego tego procesu pacjent musi uczęszczać na rehabilitację od dwóch do pięciu razy w tygodniu oraz codziennie ćwiczyć w domu zgodnie z otrzymanymi instrukcjami.

Faza konsolidacji – przebudowa regeneratu w dojrzałą kość

Po fazie dystrakcji następuje faza konsolidacji, podczas której regenerat kostny stopniowo twardnieje i przeobraża się w kość. W przypadku typowej procedury wydłużania rzędu 5 cm, uzyskanie dodatkowej długości zajmuje około 2 miesiące, zaś mineralizacja nowej tkanki wymaga kolejnych 2 – 3 miesięcy.

W takiej sytuacji aparat do wydłużania pozostaje na miejscu przez co najmniej 4 – 5 miesięcy. Proces gojenia może zostać uznany za zakończony dopiero po przebudowie i uwapnieniu nowej tkanki. Aby wesprzeć proces gojenia, pacjenci powinni unikać nikotyny, przestrzegać zdrowej diety bogatej w białko oraz przyjmować suplementy witaminowo-mineralne.

Na etapie konsolidacji lekarz zaleci stopniowe obciążanie kończyny (przy pomocy kul lub balkonika), co sprzyja przebudowie kości. Pod koniec leczenia pacjent będzie mógł zrezygnować z kul. Po osiągnięciu pełnej konsolidacji regeneratu kostnego aparat do wydłużania może zostać usunięty w warunkach opieki jednodniowej. W przypadku stabilizatora zewnętrznego lekarz może dodatkowo zalecić gips lub ortezę przez 3 – 4 tygodnie.